Viêm phổi liên quan thở máy

1. Khái niệm

Viêm phổi liên quan thở máy là tình trạng viêm phổi xuất hiện > 48 giờ kể từ khi người bệnh được đặt ống nội khí quản và thở máy.
Là bệnh lý nhiễm khuẩn nặng và thường gặp ở các khoa Hồi sức tích cực, xảy ra ở 9% đến 25% người bệnh được đặt ống nội khí quản ≥ 48 giờ
Tác nhân gây viêm phổi thở máy có tỷ lệ đề kháng kháng sinh cao nên tỉ lệ tử vong vẫn còn cao. Nếu người bệnh có sốc, suy thận . . . thì tỉ lệ tử vong từ 24% đến 50%.
Viêm phổi liên quan thở máy là nguyên nhân góp phần làm tăng thời gian nằm viện, chi phí điều trị và tăng tỷ lệ tử vong ở người bệnh điều trị tại khoa Hồi sức tích cực.

Người bệnh thở máy > 48 giờ giờ vì các nguyên nhân không do nhiễm trùng trước đó, xuất hiện các dấu hiệu sau:

Sốt, mức độ sốt có thể khác nhau tuỳ người bệnh
Tăng tần số thở, tăng số lượng đàm xuất tiết, đàm vàng, đàm đục.
Giảm độ bão hoà oxy trong máu, cần tăng thông số cài đặt máy thở.
Nghe phổi nhiều ran xuất tiết.
Xét nghiệm máu: tăng các chỉ số nhiễm trùng.
Xquang phổi: tổn thương thâm nhiễm mới xuất hiện trên phim chụp.
Nuôi cấy bệnh phẩm: cấy dịch phế quản, đàm, máu… có thể tìm được tác nhân gây bệnh trong khoảng 40% các trường hợp.

Chẩn đoán:

Sau > 48 giờ kể từ khi được đặt ống nội khí quản và thở máy xuất hiện:

Các tác nhân gây bệnh thường gặp: phần lớn là do vi khuẩn, ít gặp do vi-rút hay nấm.

- Điều trị nguyên nhân

Điều trị kháng sinh theo kinh nghiệm trong thời gian chưa xác định được vi sinh vật gây bệnh.
Sau khi định danh được tác nhân gây bệnh, lựa chọn kháng sinh sẽ dựa vào kết quả kháng sinh đồ.

- Điều trị tổn thương các cơ quan đi kèm: suy thận, suy tim . . .

- Điều trị hỗ trợ: vật lý trị liệu hô hấp, hút đờm tích cực.

Nhân viên y tế phải tuân thủ quy trình rửa tay, quy trình vô khuẩn tại bệnh viện.
Tập huấn cho nhân viên y tế quy trình chăm sóc người bệnh thở máy.
Ưu tiên sử dụng thông khí không xâm nhập.
Cấy bệnh phẩm sớm để dùng kháng sinh theo kháng sinh đồ.
Cai thở máy sớm, hạn chế việc dùng thuốc an thần, dãn cơ trong khi thở máy.