Ung thư phổi những điều cần biết

1. Ung thư phổi là gì?

Ung thư phổi là một trong hai loại ung thư phổ biến nhất tại Việt Nam (theo thống kê Globocan 2020).

Ung thư phổi là tình trạng xuất hiện một khối u ác tính do sự tăng sinh tế bào không thể kiểm soát trong phổi. Đây là loại ung thư hay gặp nhất trên thế giới.

Tại Việt Nam, ung thư phổi đứng hàng thứ hai sau ung thư gan, thường gặp ở nam giới hơn nữ giới.

2. Những ai có nguy cơ mắc bệnh ung thư phổi?

• Hút thuốc lá: Hút thuốc lá, kể cả hút thuốc thụ động, là một trong những yếu tố nguy cơ hàng đầu gây bệnh ung thư phổi. Có đến 90% người mắc ung thư phổi có liên quan đến hút thuốc lá.

• Ô nhiễm không khí, môi trường: Tiếp xúc với bức xạ hoặc các chất độc hại như amiăng, crom, sắt, asen, silic, thạch tín, niken, chất thải từ động cơ, khói bụi… đều làm tăng nguy cơ mắc ung thư phổi.

• Di truyền: Yếu tố di truyền cũng có thể làm tăng nguy cơ mắc bệnh.

• Người cao tuổi: Nguy cơ mắc ung thư phổi cao hơn ở người lớn tuổi.

• Tiền sử gia đình có người mắc ung thư phổi (nếu gia đình có người mắc ung thư phổi thì sẽ có nguy cơ mắc ung thư phổi cao gấp 2 – 3 lần những người bình thường).

3. Dấu hiệu nhận biết ung thư phổi?

Trong giai đoạn sớm, các triệu chứng của ung thư phổi thường không đặc hiệu nên dễ bị bỏ qua. Khi bệnh lan rộng thường xuất hiện những triệu chứng sau:

Ho kéo dài, ho ra máu

Biểu hiện khá phổ biến của ung thư phổi. Tình trạng ho kéo dài hoặc ho khạc ra máu là một dấu hiệu báo động cần đi khám để phát hiện các bệnh lý về phổi, trong đó có bệnh ung thư.

Đau tức ngực

Người bệnh có thể bị đau tức ở vùng ngực, lưng hoặc vai. Các cơn đau thường có tính chất dai dẳng, âm ỉ, tăng lên khi ho hoặc hít thở sâu.

Khó thở

Khó thở thường do tình trạng tràn dịch màng phổi hoặc khối u đã gây tắc nghẽn đường thở. Do đó, cần đi kiểm tra ngay khi có dấu hiệu này.

Sụt cân, chán ăn

Là biểu hiện toàn thân thường gặp của các bệnh ung thư chứ không riêng gì ung thư phổi.

Một số biểu hiện khác

Các dấu hiệu khàn tiếng, phù cổ mặt, suy nhược cơ thể, nổi hạch cổ cũng là những dấu hiệu cảnh báo cơ thể của bạn đang gặp vấn đề cần được kiểm tra kỹ.

4. Chẩn đoán ung thư phổi như thế nào?

Chụp X-quang phổi

Phương pháp cơ bản, đơn giản để phát hiện những bất thường ở phổi. Đây là phương tiện đơn giản có thể thực hiện từ tuyến y tế cơ sở.

Chụp cắt lớp vi tính (CT)

Tầm soát và xác định đặc điểm khối u, đánh giá giai đoạn, tình trạng di căn.

Sinh thiết u phổi dưới hướng dẫn CT

Là phương pháp quan trọng để lấy bệnh phẩm khối u làm chẩn đoán mô bệnh học.

Nội soi phế quản

Đánh giá tình trạng đường thở và sinh thiết khối u.

Chụp PET-CT

Là phương tiện hiện đại để chẩn đoán khối u. Người bệnh sẽ được uống một chất có đồng vị phóng xạ. Sau đó quét qua máy chụp cắt lớp, các vị trí có tế bào ung thư sẽ hiện lên rõ để các bác sĩ chẩn đoán.

Siêu âm ổ bụng

Đánh giá tình trạng di căn gan, thận của ung thư phổi.

Chụp MRI não

Đánh giá tình trạng di căn não của ung thư phổi.

5. Các phương pháp điều trị ung thư phổi

Phẫu thuật

Phẫu thuật là phương pháp điều trị triệt căn, đặc biệt là với những trường hợp được chẩn đoán ung thư phổi ở giai đoạn sớm.

Phẫu thuật ung thư phổi để loại bỏ các mô có chứa khối u và các hạch bạch huyết gần đó.

Xạ trị

Sử dụng các tia năng lượng cao để tiêu diệt các tế bào ung thư. Xạ trị chỉ ảnh hưởng các tế bào trong khu vực được điều trị.

Hóa trị

Sử dụng các thuốc chống ung thư để thu nhỏ/tiêu diệt các tế bào ung thư. Các loại thuốc đi vào máu và có thể ảnh hưởng đến các tế bào ung thư khắp cơ thể.

Điều trị bằng thuốc nhắm trúng đích và liệu pháp miễn dịch

Bệnh ung thư phổi không tế bào nhỏ liên quan tới các đột biến gen. Sử dụng thuốc điều trị nhắm trúng đích nhắm thẳng vào các tế bào ung thư để tiêu diệt mà ít gây ảnh hưởng tới tế bào lành, ít gây tác dụng phụ.

6. Phẫu thuật loại bỏ ung thư phổi có thể là:

• Cắt bỏ một góc phổi: loại bỏ một phần nhỏ của phổi có chứa khối u kèm mô phổi khỏe mạnh xung quanh.

• Cắt bỏ một phần thùy phổi: loại bỏ phần phổi lớn hơn nhưng không phải là cả thùy phổi.

• Cắt bỏ một thùy phổi: loại bỏ cả thùy phổi.

• Cắt bỏ toàn bộ lá phổi: loại bỏ cả lá phổi.

Trong ca mổ, bác sĩ cũng có thể sẽ lấy đi một số hạch bạch huyết ở ngực để kiểm tra xem chúng có chứa tế bào ung thư hay không.