Sa sút trí tuệ các thông tin người bệnh cần biết

Hãy phát hiện bệnh sa sút trí tuệ sớm ngay từ khi mới bắt đầu hay quên. Điều trị bệnh càng sớm thì càng có hiệu quả cao

1. Sa sút trí tuệ là gì:

Sa sút trí tuệ là một rối loạn của não bộ. Người bị sa sút trí tuệ gặp khó khăn trong ghi nhớ, học tập và giao thiệp. Sa sút trí tuệ cũng có thể làm người bệnh thay đổi khí sắc và cá tính. Sau một thời gian, bệnh sẽ làm cho họ không tự săn sóc được bản thân

2. Những dấu hiệu cảnh báo có thể bạn bị sa sút trí tuệ

Mất trí nhớ gần

• Sa sút trí tuệ là một rối loạn của não bộ. Người bị sa sút trí tuệ gặp khó khăn trong ghi nhớ, học tập và giao thiệp. Sa sút trí tuệ cũng có thể làm người bệnh thay đổi khí sắc và cá tính. Sau một thời gian, bệnh sẽ làm cho họ không tự săn sóc được bản thân

Khó khăn trong việc thực hiện các công việc quen thuộc

• Người bệnh có thể không còn nhớ ăn uống thế nào cho đúng cách hoặc không thể tự ăn uống

Có các vấn đề về ngôn ngữ

• Người bệnh có thể quên những từ đơn giản hoặc dùng từ không đúng. Điều này làm cho người khác khó hiểu được ý họ muốn nói

Rối loạn định hướng

• Người bệnh có thể bị lạc ở một nơi đã từng rất quen thuộc với họ, hoặc không nhớ được làm sao họ đến được nơi đó hoặc làm sao quay trở về nhà

Giảm khả năng đánh giá

• Người bệnh đôi khi chọn quần áo hoàn toàn không phù hợp với thời tiết hoặc với hoàn cảnh.

Có các vấn đề về tư duy

• Người bệnh có thể không nhận ra được các con số hoặc không thực hiện được các phép tính đơn giản.

Quên vị trí đồ vật

• Người bệnh có thể để đồ vật vào chỗ hoàn toàn không thích hợp. Họ có thể cho bàn ủi vào trong tủ lạnh hoặc để đồng hồ đeo tay vào chén đường

Thay đổi khí sắc

• Người bệnh có thể thay đổi khí sắc một cách nhanh chóng, từ bình tĩnh sang khóc lóc âu sầu sang giận dữ trong vài phút

Thay đổi tính cách

• Sa sút trí tuệ làm cá tính người bệnh thay đổi trầm trọn. Họ có thể trở nên dễ kích động. Nghi ngờ hoặc sợ sệt những điều không có thật

Mất tính chủ động

• Người bệnh có thể trở nên thụ động. Họ có thể mất đi sự say mê công việc, không quan tâm đến các thú vui của mình

3. Sa sút trí tuệ hay gặp ở người bệnh nào

Các nguyên nhân thường gặp:

• Bệnh Alzheimer: Là nguyên nhân thường gặp nhất, do tế bào não chết dần theo thời gian.

• Sa sút trí tuệ mạch máu: Do một phần của não không được cung cấp máu đầy đủ do nghẽn mạch não bởi cục máu đông hoặc tình trạng xơ vữa thành mạch do tăng huyết áp và đái tháo đường…Đây là nguyên nhân thường gặp ở người bệnh đã đột quỵ hoặc có yếu tố nguy cơ mắc đột quỵ.

• Sa sút trí tuệ trong bệnh Parkinson: Bệnh Parkinson là các rối loạn ở não bộ gây ảnh hưởng vận động gây run khi nghỉ, đơ cứng, chậm vận động, khi tình trạng bệnh Parkinson trở nên nặng dần thì người bệnh có thể bị mắc sa sút trí tuệ kèm theo.

• Chấn thương đầu

4. Người bệnh sa sút trí tuệ lên làm gì?

Khi có các triệu chứng liên quan đến giảm trí nhớ hoặc các chức năng nhận thức khác như sử dụng ngôn ngữ, tính toán, lập kế hoạch, tập trung chú ý… người bệnh cần đến các cơ sở y tế để được đánh giá đủ các bước:

• Bác sĩ hoặc điều dưỡng sẽ khai thác chi tiết các triệu chứng, tiền sử bệnh lý, dùng thuốc và các chất gây nghiện….

• Thăm khám lâm sàng

• Thực hiện các bài test về trí nhớ, tính toán, khả năng dùng ngôn ngữ, tập trung chú ý, tư

duy logic…

• Các xét nghiệm tổng quát: Đường huyết, công thức máu, chức năng gan, thận, định lượng nồng độ vitamin B12…..

• Khảo sát CT - scan hoặc MRI sọ não nếu cần thiế

5. Điều trị giảm trí nhớ và sa sút trí tuệ

Tùy vào nguyên nhân gây sa sút trí tuệ và giai đoạn bệnh mà bác sĩ sẽ có các chiến lược điều trị khác nhau. Nếu bạn mắc Alzheimer, sử dụng nhóm thuốc kháng men (Galantamine, Donepezil, Rivastigmin..) và nhóm điều hòa thụ thể NMDA (Memantine) có thể giúp kiểm soát triệu chứng

Nếu bạn mắc sa sút trí tuệ mạch máu, bác sĩ ngoài việc dùng những nhóm thuốc trên còn cần kiểm soát huyết áp, mỡ máu, đường huyết ở mức tối đa nhằm hạn chế thêm các tổn thương cho não.Ngoài ra, còn có các phương pháp điều trị không dùng thuốc để cải thiện các chức năng nhận thức.

• Kích thích từ trường xuyên sọ (TMS):

Là kĩ thuật y khoa không xâm lấn được dùng để điều trị các trường hợp sa sút trí tuệ giai đoạn sớm. Một cuộn dây đặt trên đầu bằng máy kích thích và dòng điện chạy qua các vòng trong cuộn dây sẽ tạo ra từ trường. Từ trường đi qua đầu (hộp sọ) đến não tạo ra dòng điện cảm ứng giúp kích thích tế bào não bên dưới cuộn cảm kích thích.

• Kích thích nhận thức: Người bệnh được tập hợp lại thành từng nhóm nhỏ dưới sự hướng dẫn của chuyên viên hoạt động trị liệu và thực hiện các hoạt động để kích thích suy nghĩ, trí nhớ như thảo luận nhóm, chơi ô chữ, chơi nhạc cụ…

• Tập luyện nhận thức: Các chức năng nhận thức cơ bản sẽ được biến chuyển thành từng bài tập cụ thể để rèn luyện các lĩnh vực như trí nhớ, tính toán, chức năng điều hành, thị giác, kỹ năng giải quyết vấn đề.

• Phục hồi nhận thức:Tập trung vào việc xác định và giải quyết nhu cầu và mục tiêu của từng cá nhân trong sinh hoạt hằng ngày. Hãy phát hiện bệnh sa sút trí tuệ sớm ngay từ khi mới bắt đầu hay quên. Điều trị bệnh càng sớm thì càng hiệu quả.