Phiếu thông tin bệnh phì đại tuyến vú
1. Định nghĩa
Phì đại tuyến vú là tình trạng mô tuyến vú phát triển tăng kích thước và nặng có thể gây đau vai, lưng, ảnh hưởng sinh hoạt hàng ngày.
2. Nguyên nhân
Không rõ, liên quan hormon nữ hoạt động mạnh: estrogen, progesteron,... Tuyến vú thường to lúc bắt đầu có kinh nguyệt và phát triển qua tuổi dậy thì, hoặc sau sinh, tăng cân, rối loạn hấp thu dinh dưỡng,…
3. Dịch tễ học
Không có thống kê chính xác về tỉ lệ phì đại tuyến vú trong dân số chung. Phẫu thuật thu nhỏ vú trong chuyên khoa tạo hình thẩm mỹ thứ 5 tại Mỹ, ở Việt Nam ngày càng gặp nhiều.
4. Triệu chứng
Vú kích thước to và nặng
Gây đau mỏi cổ, vai, lưng, ngực
Khó hít thở sâu, khó ngủ
Khó mặc đồ
Hăm lở viêm da nếp dưới vú
Các khối u loại trừ ung thư
Sa trễ quầng núm vú
5. Chẩn đoán
Khám đánh giá trước mổ: tư thế ngồi và hơi gập
Vú thay đổi thể tích và hình dạng
Các khối u loại trừ ung thư
Tình trạng viêm da, sẹo
Rãnh vai do áo ngực
Thay đổi sa trễ quầng núm vú, thay đổi tương quan so với phần mô tuyến vú và nếp dưới vú
5.1. Cận lâm sàng
Chụp nhũ ảnh hoặc siêu âm vú, các xét nghiệm thường quy trước mổ và chuyên biệt nếu có nguyên nhân nghi ngờ,…
5.2. Điều trị
Phẫu thuật: có nhiều kĩ thuật, lựa chọn dựa 2 yếu tố:
Đường rạch da và phần mô cắt bỏ --> để lại sẹo mổ có kích thước và hình dạng khác nhau. Thường sẹo sau mổ có dạng chữ T ngược, L, J, hoặc sẹo dọc.
Cuống mô tuyến còn lại và quầng núm vú --> quyết định hình dáng sau cùng của vú.
5.3. Theo dõi
Thay băng, băng gạc giữ ẩm vết mổ: 2 ngày sau mổ
Cắt chỉ sau 10 ngày
Tái khám sau mổ 6 tuần, 3 tháng, 6 tháng, 1 năm
Ghi nhận giảm triệu chứng, kết quả thẩm mỹ, chụp hình, …
Vú tiếp tục phì đại sau mổ : thường gặp ở người bệnh < 35 tuổi
6. Biến chứng
Chậm lành vết thương do thiếu máu, nhiễm trùng
Sẹo lồi, dãn xấu
Không cân xứng vú 2 bên
Vị trí quầng núm vú cao hoặc thấp quá
Mô tuyến vú phì đại thêm, xệ
7. Cách phòng ngừa
Khâu vết mổ giảm căng.
Chăm sóc vết mổ sau phẫu thuật đảm bảo vô trùng, giữ ẩm vết mổ.
Chế độ dinh dưỡng: ăn đủ chất đạm, vi chất, uống đủ nước.
8. Chế độ dinh dưỡng
Ăn uống thức ăn dễ tiêu hóa, cân bằng chất dinh dưỡng, rau xanh, uống đủ nước.
Lưu ý hạn chế chất béo, các loại thực phẩm chức năng có chất hoặc tiền chất progesterone,…